Θέσεις και Προτάσεις

Προτάσεις ΣΙΤΕΣΑΠ σε σχέση με το προσχέδιο νόμου περί θαλάσσιου τουρισμού

Από την πολυετή εμπειρία μας στον κλάδο των επαγγελματικών σκαφών, πιστεύουμε πως όλα αυτά τα χρόνια υποκείμεθα τα εμπόδια του νόμου 438 του 1976 και του 2743 του 1999 που ουσιαστικά κινήθηκε στο ίδιο πνεύμα, δηλαδή την εξυπηρέτηση της γραφειοκρατίας και την παρεμπόδιση της ανάπτυξης του κλάδου του θαλάσσιου τουρισμού με αστυνομική λογική και αναχρονιστικές πρακτικές.

Όταν το 1976 η Ελλάδα έφτιαχνε τον νόμο για τα επαγγελματικά σκάφη, οι χώρες που σήμερα μας ανταγωνίζονται δεν είχαν καμία δραστηριότητα στο yachting.  Παρά τα προβλήματα λοιπόν, και σε συνδυασμό με τον αναπτυξιακό νόμο 1262 του 1982, ο κλάδος μας αναπτύχθηκε και ανδρώθηκε. Πολύ λιγότερο από τις δυνατότητες που μας δίνει η χώρα μας, την πολυνησία και το ιδανικό κλίμα μας.

Στις αρχές τις δεκαετίας του 2000, λόγω της ευκολίας της χρηματοδότησης και της καταναλωτικής μανίας, οδηγηθήκαμε στο φαινόμενο των εικονικών επαγγελματικών σκαφών, τα οποία κυρίως ήταν μεγάλα και ακριβά μηχανοκίνητα σκάφη.

Το πνεύμα στο οποίο κινήθηκαν οι προσπάθειες μέχρι τώρα για την τροποποίηση του νόμου 2743/99, τα προσχέδια που κατά καιρούς κυκλοφόρησαν και για τα οποία έγινε δημόσια διαβούλευση, ήταν να παταχθεί η ενδεχόμενη φοροαποφυγή από τους «επαγγελματίες» αυτούς. Το τι τραβάει ο πραγματικός επαγγελματίας και ιδίως ο τουρίστας-πελάτης μας, δεν απασχολούσε κανέναν.

Αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα να αποθαρρύνονται οι νέες επενδύσεις στον κλάδο, να ταλαιπωρούνται και οι επαγγελματίες αλλά και οι τουρίστες-πελάτες μας, με τελικό αποτέλεσμα την συρρίκνωση του κλάδου ενώ ο ανταγωνισμός από τις άλλες χώρες της Μεσογείου έχει φτάσει σε υψηλά επίπεδα.

Σ’ αυτό το πνεύμα λοιπόν πρέπει να προτείνουμε τι χρειάζεται ο κλάδος, για να μπει ξανά σε ρυθμούς ανάπτυξης, πρέπει να συνταχθεί ένας νέος νόμος που να καταργεί την γραφειοκρατία και τα εμπόδια, που να απλοποιεί τις διαδικασίες, τα κόστη, το χάσιμο χρόνου, και κυρίως την ταλαιπωρία των τουριστών. Αυτό θα είναι ένα πρώτο βήμα, που εάν συνδυαστεί με την προβολή της χώρας μας με θετικό τρόπο, καθώς και την ανάπτυξη των μαρινών και των τουριστικών καταφυγίων με λογικό κόστος για τους τουρίστες που νοικιάζουν επαγγελματικά σκάφη, θα οδηγήσει σε νέα εποχή τον κλάδο μας. Το Υπουργείο Ανάπτυξης, εάν θα μπορούσε να βρει τρόπο να δημιουργήσει έναν νέο αναπτυξιακό νόμο τύπου 1262/82 (με κάποια επιδότηση τύπου ΕΣΠΑ), ειδικά στους δύσκολους καιρούς που περνάνε, θα ήταν σωτήριο για τον κλάδο μας. Το Υπουργείο Τουρισμού καλείται να δώσει δυναμικό παρόν σε διεθνείς εκθέσεις,  να συμμετάσχουν τα σωματεία του κλάδου σε μια επιτροπή κρίσεων για τον θαλάσσιο τουρισμό, να δημιουργηθεί ενιαίος φορέας διαχείρισης τουριστικών λιμένων και καταφυγίων με ειδικό εκπτωτικό τιμολόγιο στα επαγγελματικά σκάφη. Δεν είναι δυνατόν κάθε λιμάνι να ακολουθεί δικό του τρόπο τιμολόγησης, και να είναι εμπόδιο αυτό στην δραστηριότητα μας.

Αναλυτικά προτάσεις μας λοιπόν είναι οι πιο κάτω:

  • Διαχωρισμός των μηχανοκίνητων σκαφών από τα ιστιοπλοϊκά. Τα ιστιοπλοϊκά μπορούν να ταξιδεύουν 365 μέρες τον χρόνο, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, αποτελούν τον κύριο όγκο των πραγματικών επαγγελματικών σκαφών, τα λειτουργικά τους έξοδα είναι σχετικά μικρά, είναι οικολογικά (δεν ξοδεύουν πετρέλαιο και δεν ρυπαίνουν), έχουν σχετικά μικρές αξίες, ταξιδεύουν χωρίς πλήρωμα. Τα μηχανοκίνητα συνήθως ταξιδεύουν με μόνιμο πλήρωμα (άρα επιβαίνει επαγγελματίας καπετάνιος που γνωρίζει τους νόμους και είναι εξοικειωμένος με διαδικασίες, συγχρόνως δε εκπροσωπεί τον πλοιοκτήτη), είτε με περιστασιακό πλήρωμα ( επαγγελματία skipper). Όλα τα σκάφη έχουν πιστοποίηση CE, από την οποία προκύπτει άμεσα εάν είναι κατά κύριο λόγο ιστιοκίνητα με βοηθητική μηχανή, ή εάν το κύριο μέσο πρόωσης είναι η μηχανή (motor sailer) ή οι μηχανές (στα ταχύπλοα)
  • Bare boat (τουλάχιστον για τα ιστιοπλοϊκά σκάφη) μέχρι τα 24 μέτρα ολικού μήκους, όπως ισχύει στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες. Τα ιστιοπλοϊκά σκάφη κινούνται με 7-8 μίλια την ώρα, και ο χειρισμός τους είναι κοινός σε κάθε μέγεθος.
  • Καθιέρωση ειδικού σήματος, για τα επαγγελματικά σκάφη, για να ξεχωρίζουν από τα ιδιωτικά. Το σήμα αυτό να δίδεται με μέριμνα των επαγγελματικών σωματείων- ενώσεων στα μέλη τους κάθε χρόνο.
  • Κατάργηση κάθε διαδικασίας απόπλου-κατάπλου σε σκάφη άνευ πληρώματος, καθώς και θεώρησης ναυλοσυμφώνων για την συλλογή σφραγίδων και την ικανοποίηση και την διόγκωση-διατήρηση της γραφειοκρατίας. Το σκάφος να ταξιδεύει με τα ναυτιλιακά του έγγραφα, που θα συνοδεύονται με το ναυλοσύμφωνο και την σχετική απόδειξη παροχής υπηρεσιών-είσπραξης των χρημάτων από τον πλοιοκτήτη (ή το σχετικό τιμολόγιο), όπως ελεύθερα ταξιδεύουν στους δρόμους τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα. Πριν από κάθε ταξίδι, να κοινοποιεί ο πλοιοκτήτης του σκάφους σε ένα online σύστημα που θα παρακολουθεί το κάθε σκάφος (Δημιουργία Μητρώου σκαφών) τα στοιχεία του πελάτη, των επιβατών, την διάρκεια του ταξιδίου, καθώς και όλες τις άλλες χρήσιμες πληροφορίες, με έναν ειδικό μοναδικό κωδικό (αντίστοιχο με αυτόν που έχουμε στο taxis), ώστε οι ελεγκτικές αρχές (Εφορίες, Λιμεναρχεία, Μαρίνες, Νηογνώμονες, κλπ) να έχουν άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές, με αποτέλεσμα να μειωθεί στο ελάχιστο η γραφειοκρατία και η προσκόμιση εγγράφων κλπ. Αναλυτικότερα, με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε τα εξής:
    • Καταργείται ο χαμένος χρόνος στα λιμεναρχεία και ταυτόχρονα έχουν οι πλοιοκτήτες την ευθύνη της καταχώρησης πριν τον απόπλου. Κατάργηση καρτέλας (ΕΕΠΣΕΠΑ) λόγω καθιέρωσης της ηλεκτρονικής καρτέλας σκάφους.
    • Η καταχώρηση αυτή, θα πηγαίνει σε ένα κεντρικό μενού, από όπου  κάθε φορέας δημοσίου, θα δύναται να έχει πληροφόρηση για το κάθε σκάφος ανάλογα με τις πληροφορίες ευθύνης του( π.χ η ΔΟΥ θα μπορεί να βλέπει τις ημέρες που έχει κάνει το σκάφος και την gross τιμή του συνόλου των ναύλων, το λιμεναρχείο θα γνωρίζει άμεσα ποιοι επιβαίνουν σε κάθε επαγγελματικό σκάφος και με ποιόν σκοπό, κλπ)
    • οι μαρίνες  με βάση τον λιμένα προορισμού, θα    μπορούν να έχουν την δυνατότητα  να γνωρίζουν ποια σκάφη θα καταλήξουν σε αυτές και επίσης ποια σκάφη έφυγαν από αυτές. Με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε γνωστοποίηση κατάπλου χωρίς προβλήματα.
    • Κατάργηση της υποχρέωσης κατάθεσης ναυλοσυμφώνων στην Εφορία αφού θα υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου των ναύλων. Η ηλεκτρονική καταχώρηση απόπλου ισοδυναμεί με την κατάθεση του συμφωνητικού στην εφορία.
    • Θα προκύπτει άμεσα ότι τα σκάφη είναι αξιόπλοα με πιστοποιητικά ασφαλείας εν ισχύ, καταργώντας κάθε φυσικό έλεγχο εγγράφων και πιστοποιητικών.
  • Η επαγγελματική άδεια να εκδίδεται άπαξ, και να μην χρειάζεται ανανεώσεις, θεωρήσεις κλπ. Όταν προκύπτει πως ένα επαγγελματικό σκάφος χρησιμοποιείται για την προσωπική αναψυχή του πλοιοκτήτη (από φορολογικό έλεγχο), να καταργείται άμεσα. (Συνημμένη πρόταση ισοδυνάμων με την καθιέρωση ενός ετήσιου τέλους για το ειδικό σήμα, για να ισοφαρίσει την απώλεια από το κράτος των τελών που σήμερα πληρώνουμε κατά τις ανανεώσεις των αδειών, που έχει ήδη κατατεθεί στο Υπουργείο σε παλαιότερο έγγραφο μας). Καθιέρωση της δυνατότητας αργίας του σκάφους (σε περίπτωση ζημίας, αδυναμίας του ιδιοκτήτη ή εξ αιτίας των συνθηκών της αγοράς), ώστε το επαγγελματικό σκάφος να μην δύναται να νοικιαστεί, τότε να τίθεται σε επίσημη αργία για να μην είναι υπόλογος για την μη ναύλωση του ή για να εξαλειφτούν οι υπόνοιες για κρυφή ιδιόχρηση.
  • Κατάργηση της ευθύνης του πλοιοκτήτη, για πράξεις και παραλήψεις που τυχόν κάνει ο πελάτης-τουρίστας, εν αγνοία του πλοιοκτήτη. Κάτι αντίστοιχο με ότι ισχύει στα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα. Δεν μπορεί να καλείται σε απολογία ο πλοιοκτήτης και να του καταλογίζονται πρόστιμα, γιατί ας πούμε σε κάποιο λιμάνι ο πελάτης έκανε μια διοικητική παράβαση.
  • Δημιουργία ενός σώματος λιμενικών-τουριστικής αστυνομίας, που θα έχουν σαν σκοπό τον επιτόπιο έλεγχο των σκαφών που πλέουν στις Ελληνικές θάλασσες και θα αποτρέπουν τις παράνομες ναυλώσεις και την κακή χρήση των επαγγελματικών σκαφών. Σήμερα πολλά σκάφη αναψυχής, με ξένη σημαία κυρίως, επιδίδονται σε παράνομες ναυλώσεις και κανένας δεν τα αγγίζει. Να αλλάξει ο ρόλος των λιμεναρχείων από συλλογείς εγγράφων, σε πραγματικά εποπτικά όργανα με ουσιαστικό ρόλο.
  • Απελευθέρωση της αγοράς από εμπόδια στον τρόπο που επιλέγουν οι τουρίστες να κάνουν τις διακοπές τους. Άλλος θέλει να νοικιάσει ένα σκάφος για λίγες ώρες, άλλος για πολλές μέρες, άλλος οργανώνεται σε γκρουπ πριν βρει το σκάφος, άλλος νοικιάζει μόνο μια καμπίνα και μοιράζεται το σκάφος με αγνώστους, άλλοι νοικιάζουν 10 σκάφη μαζί για να ταξιδεύουν σε γκρουπ (φλοτίλες). Δεν μπορεί ο νομοθέτης να καθορίζει τις τάσεις της αγοράς και τι επιλέγει ο τουρίστας για τις διακοπές του ή την αναψυχή του.
  • Ο υπολογισμός της απαξίωσης των σκαφών, να βασίζεται στις νόμιμες ετήσιες αποσβέσεις, όπως αυτές ισχύουν με τον νόμο (π.δ 299/03). Σε αυτό το ποσό να επιβάλλεται ο τυχόν οφειλόμενος ΦΠΑ του σκάφους που έτυχε απαλλαγής κατά την εισαγωγή-κατασκευή του.
  • Όσον αφορά το φόρο πολυτελείας, η αξία να υπολογίζεται μετά την αφαίρεση αποσβέσεων όπως και για τον ΦΠΑ
  • Κατάργηση της υποχρέωσης να είναι εφοδιασμένα τα σκάφη με epirb, σύστημα που στην πράξη δεν έχει προσφέρει τίποτα, και αντικατάσταση του με το σύστημα A.I.S. που προσφέρει άμεση και μόνιμη παρακολούθηση των σκαφών μας που βρίσκονται και που πλέουν,  ώστε να είναι ανά πάσα στιγμή ελέγξιμα και από τον πλοιοκτήτη αλλά και τις αρχές.

Σε αυτό το πνεύμα πρέπει να κινηθεί ο νέος νόμος, για να ανασάνει ο κλάδος, να ξεφύγουμε από αστυνομικού τύπου αντιλήψεις, από χρονοβόρες και δυσάρεστες γραφειοκρατικές διαδικασίες και να μπούνε οι βάσεις για μια νέα αρχή του κλάδου του θαλάσσιου τουρισμού.

Image Caption
Image Caption
Image Caption
Image Caption
Image Caption

περιοχή μελών

imageimageimageimage
  • Eval
  • Sailing-Info